Van Woord naar leven - blog

De toekomst verwachten, het heden bewonen Tekst overweging: Kris De eerste christenen leefden sterk vanuit de verwachting dat Christus spoedig zou terugkomen. In de gemeenschap van Tessalonica was die verwachting bijzonder levendig, zoals we gisteren al lazen. Voor sommige gelovigen werd ze zelfs zo overheersend dat het gewone leven zijn betekenis leek te verliezen. Waarom nog werken, waarom nog plannen maken, waarom zich nog inspannen voor morgen, wanneer de Heer weldra zou komen? Hun blik was zo sterk gericht op wat komen zou, dat zij dreigden te vergeten wat vandaag van hen gevraagd werd. Paulus reageert daar scherp op. Hij herinnert de Tessalonicenzen eraan hoe hij zelf onder hen heeft geleefd. Hij heeft het Evangelie verkondigd, maar tegelijk gewerkt en zich ingespannen om niemand onnodig tot last te zijn. Zijn woorden over geloof werden gedragen door de manier waarop hij zelf leefde. Daarom kan hij hen voorhouden: kijk niet alleen naar wat wij gezegd hebben, kijk ook naar wat ...

Standvastig in onrustige tijden Tekst overweging: Kris Vandaag bevinden we ons in de eerste lezing bij de christenen van Tessalonica. Zij leefden sterk vanuit de verwachting dat Christus zou terugkomen. Die verwachting schonk hun hoop: hun leven lag in Gods hand en uiteindelijk zou Christus alles tot voltooiing brengen. Tegelijk zorgde die verwachting voor verwarring en onrust. Er circuleerden uitspraken en profetieën die de indruk wekten dat ‘de dag van de Heer’ al was aangebroken. Blijkbaar deden zelfs brieven de ronde waarvan werd beweerd dat ze van Paulus afkomstig waren. In zijn brief ontmoeten we een nuchtere Paulus. Hij probeert de onrust niet te beantwoorden met een nieuwe voorspelling en begint evenmin te berekenen wanneer Christus zal komen. Eenvoudigweg roept hij de christengemeenschap van Tessalonica op hun verstand niet te verliezen, niet in paniek te raken en zich door niemand te laten misleiden. Hij herinnert hen eraan wat God met hen begonnen is. Door het evangelie ...

Een waarachtig mens zijn Tekst overweging: Ricky Rieter Goede vrienden, vandaag vieren we de feestdag van de apostel Bartolomeüs, die in de rij van de apostelen op de zesde plaats staat, direct na Filippus. Men vermoedt dat de naam Natanaël uit het Johannesevangelie over Bartolomeüs gaat. Daar komen we direct nog op terug. Eerst iets over de twee namen voor waarschijnlijk dezelfde persoon. Beide namen klinken wel heel anders. Bartolomeüs (bar = zoon van Talmoi) komt uit het Hebreeuws en Aramees. Talmoy – zo zou de vader kunnen heten – maar dat woord heeft tevens een eigen betekenis, namelijk ‘vorentrekker’. Ik herinner me uit mijn jeugd dat er voren in het land getrokken moesten worden. Dit was het voorbereidende werk voordat er bijvoorbeeld aardappelen in de voren gepoot konden worden. Bartolomeüs is dus een naam die iets over de familie zegt waar Bartolomeüs uit voortgekomen is, een landbouwfamilie. Natanaël is ook een Hebreeuwse naam. Je kunt hem splitsen in ‘natan’ en in ‘el’. ...

Geroepen tot sleutelfiguur Tekst overweging: Kris De leerlingen zijn al een hele tijd met Jezus onderweg. Ze hebben Hem horen spreken over Gods koninkrijk, ze hebben gezien hoe Hij zieken genas, mensen nabij was en velen opnieuw hoop gaf. Er werd veel over Hem gezegd: soms dicht bij de waarheid, vaak ver ervan verwijderd, soms ook vanuit tegenstand. Jezus vraagt de leerlingen wie de mensen zeggen dat Hij is. Sommigen denken, zo antwoorden de leerlingen, aan Johannes de Doper, anderen aan Elia, Jeremia of een van de profeten. Wanneer we diezelfde vraag vandaag zouden stellen – wie zeggen de mensen dat Jezus is? – zouden we wellicht opnieuw heel uiteenlopende antwoorden krijgen. Voor sommigen zal Hij een soort goeroe zijn, een wijze leraar die waardevolle inzichten heeft nagelaten. Voor anderen zal Hij vooral iemand uit een ver verleden zijn, van wie we de woorden en verhalen uit oude geschriften hebben bewaard. Weer anderen zullen Hem misschien zien als een mythische figuur die nooit...

Gods droom in mensenhanden Tekst overweging: Kris Vandaag richten we ons opnieuw naar de eerste lezing uit de profeet Ezechiël. Waar we gisteren hoorden hoe God in het dal van de dorre beenderen opnieuw adem en leven schonk aan een volk dat zichzelf als verloren en dood beschouwde, horen we vandaag hoe zijn heerlijkheid terugkeert naar de tempel en Hij opnieuw zijn plaats inneemt te midden van zijn volk. ‘Hier zal Ik voorgoed blijven wonen te midden van de Israëlieten’ , klinkt het aan het einde van onze lezing. Eigenlijk horen we hier wat op zoveel plaatsen in de Bijbel telkens opnieuw wordt verteld: God laat zijn volk niet in de steek. Mensen kunnen Hem vergeten, andere wegen inslaan, het verbond naast zich neerleggen en elkaar het leven behoorlijk zuur maken, maar God trekt zijn liefde niet in. Ook de ballingschap en de verwoesting van Jeruzalem hebben niet het laatste woord. Ezechiël ziet God terugkeren. Niet omdat Israël alles zo goed heeft gedaan, maar omdat God trouw blijft a...

Waar de ruach waait Tekst overweging: Kris Vandaag buigen we ons over de eerste lezing, een tekst die op het eerste gezicht misschien wat merkwaardig overkomt. We horen over een dal vol uitgedroogde beenderen, over botten die plots beginnen te bewegen en zich weer bij elkaar voegen, over pezen die zich vasthechten, vlees dat groeit en huid die zich over de lichamen sluit. Alsof we in een soort horrorfilm terechtkomen waarin zich voor onze ogen een akelig tafereel ontvouwt. Maar wees gerust: we bevinden ons nog steeds in de Bijbel, en achter dit bevreemdende beeld gaat een bijzonder hoopvolle boodschap van God schuil. Het is belangrijk om meteen te zeggen dat dit visioen in zijn oorspronkelijke context allereerst niet gaat over de lichamelijke verrijzenis van afzonderlijke mensen na hun dood. Ezechiël spreekt over Israël, een volk dat zichzelf als dood beschouwt. De woorden over het openen van de graven kregen later, vanuit christelijke lezing, natuurlijk ook een diepere betekenis i...

Waar de uitnodiging ons vindt Tekst overweging: Kris Jezus vertelt over een koning die voor zijn zoon een bruiloftsfeest organiseert. Alles staat klaar, maar de genodigden willen niet komen. Sommigen gaan verder met hun dagelijkse bezigheden, anderen reageren met geweld op de dienaren die hen komen roepen. Daarop worden mensen van de straten bijeengebracht, goede én slechte. De zaal loopt vol. Toch eindigt de gelijkenis onverwacht met een gast die geen bruiloftskleed draagt en buiten wordt gezet. Het eerste wat opvalt, is hoe vreemd de weigering van de genodigden is. Het feest is er al, het eten staat klaar, de uitnodiging is gegeven. Ze hoeven alleen nog maar te komen. Toch gaat de een naar zijn akker en de ander naar zijn handel. Op zichzelf doen zij niets verkeerds. Werken, zorgen voor wat gedaan moet worden, contacten onderhouden: het hoort allemaal bij het leven. Ook wij hebben onze agenda, onze plannen en taken die nog op ons wachten. Maar juist daar wordt de gelijkenis ongem...

Genade op elk uur Tekst overweging: Kris Vandaag vertelt Jezus ons de gelijkenis van de arbeiders in de wijngaard. Sommigen beginnen bij het ochtendgloren, anderen later op de dag en enkelen pas op het laatste uur. Wanneer ’s avonds het loon wordt uitbetaald, krijgen ze allemaal hetzelfde: één denarie. De arbeiders van het eerste uur hebben daar moeite mee: zij hebben immers de hele dag gewerkt, onder de brandende zon. Juist in die ergernis laat Jezus iets zien van het koninkrijk van God. Opvallend is de houding van de eigenaar. Hij gaat bij het ochtendgloren naar buiten om arbeiders te zoeken. Later doet hij dat opnieuw, rond de middag nog eens, in de namiddag opnieuw en zelfs wanneer de werkdag bijna voorbij is. De eigenaar blijft naar buiten gaan. Hij blijft mensen zoeken voor zijn wijngaard. Wanneer hij op het laatste uur mensen ziet staan, vraagt hij waarom zij daar zonder werk zijn gebleven. Hun antwoord is veelzeggend: ‘Niemand heeft ons ingehuurd.’ Er staat niet dat zij ni...

Loslaten om vrij te worden Tekst overweging: Kris De woorden van Jezus uit het evangelie van vandaag sluiten onmiddellijk aan bij zijn ontmoeting met de rijke jongeman. Deze man had gevraagd wat hij moest doen om het eeuwige leven te verkrijgen. Hij onderhield de geboden en zocht oprecht het goede. Toch bleek zijn rijkdom hem sterker te binden dan hij zelf besefte. Toen Jezus hem uitnodigde zijn bezit te verkopen, de opbrengst aan de armen te geven en Hem te volgen, ging hij bedroefd weg. Hij bezat veel, maar zijn rijkdom had ook hem in bezit genomen. Daarop zegt Jezus dat een rijke slechts met grote moeite het koninkrijk van de hemel zal binnengaan. Het beeld van een kameel die door het oog van een naald probeert te gaan, is een overdrijving. Dat doet Jezus bewust om aan te tonen dat rijkdom een ernstige hindernis kan zijn of worden op de weg naar God, omdat rijkdom zich zo gemakkelijk vastzet in het hart. Je moet ook weten dat rijkdom in die tijd dikwijls werd beschouwd als een t...

Wie is God en wie is de mens ? Tekst overweging: Ricky Rieter Beste vrienden, als we naar de lezingen van vandaag kijken, worden we er niet zo vrolijk van. Hoe kunnen we ons verplaatsen in het verhaal over Ezechiël, die een moeilijke opdracht krijgt van God? Hij heeft geleerd om Gods opdrachten uit te voeren zoals die gegeven worden. Wat hij, een mensenkind, moet uitspreken, zou een teken moeten worden voor het zondige volk dat, in tegenstelling tot Ezechiël, leefde alsof er geen God bestond. Mensenkind, door een plotselinge slag zal Ik het liefste wat je hebt van je wegnemen. Je mag daar niet om rouwen of treuren en je tranen niet laten vloeien. Klaag in stilte, rouw niet om de dode. Zo gaat het nog even door. Wat de tekst vandaag moeilijk maakt, is vooral het feit dat God hem wel vreemde dingen laat uitspreken, die Ezechiël vervolgens exact moet doorgeven. Het bijzondere is dat Ezechiël dit doet zoals het hem gevraagd is. Zijn vrouw is juist gestorven en hij mag niet rouwen. Eze...

Meewerken aan Gods visioen Tekst overweging: Kris Het evangelie van deze zondag klinkt ons wellicht nog vers in de oren. Dat komt omdat we het onlangs nog lazen, op woensdag 5 augustus, in de achttiende week door het jaar. In Van Woord naar leven gingen we toen uitgebreid in op dit toch moeilijke en wat schurende evangelie over Jezus en de Kanaänitische vrouw. Je kunt die overweging hier altijd nog eens nalezen als je dat wenst. Omdat we toen veel aandacht aan dit evangelie hebben gegeven, richten we ons vandaag op de eerste lezing uit de profeet Jesaja. We bevinden ons in het laatste grote deel van het boek Jesaja, de hoofdstukken 56 tot 66. Deze teksten worden doorgaans verbonden met de tijd na de Babylonische ballingschap. Een deel van het volk is teruggekeerd en rond Jeruzalem groeit opnieuw een geloofsgemeenschap. Daarbij stellen zich ook vragen over wie tot Gods volk behoort en welke plaats er is voor mensen van buiten Israël. Wel, ook voor hen is er bij God plaats, zo zegt ...

Van ja-woord naar heerlijkheid Tekst overweging: Kris Op het hoogfeest van Maria Tenhemelopneming viert de Kerk dat Maria, na haar aardse leven, met ziel en lichaam is opgenomen in Gods heerlijkheid. Wat wij vandaag vieren vindt zijn diepste grond in de verrijzenis van Christus. Hij is, zoals Paulus het in de tweede lezing zegt, ‘de eerste van de gestorvenen’. In Hem heeft God de macht van de dood gebroken. Maria mag reeds ten volle delen in die overwinning. Zo wordt zij voor ons een teken van hoop: ook onze weg is bestemd om in Christus uit te monden in het leven bij God. Maar die weg van Maria begon heel gewoon, hier op aarde. Zij leefde het leven van een jonge vrouw in Nazaret, maar ontving binnen Gods heilsplan een unieke roeping. De engel sprak haar aan als ‘begenadigde’ en verkondigde haar dat zij de moeder van Gods Zoon zou worden. Maria kreeg niet vooraf te zien waar die weg haar allemaal zou brengen. Toch stelde zij zich open voor Gods woord en antwoordde zij met haar ja...

Een liefde die niet loslaat Tekst overweging: Kris Beide lezingen van vandaag zijn weer bijzonder interessant om verder uit te diepen. Op het eerste gezicht lijken ze heel verschillend, maar in de diepte gaan ze allebei over verbond, huwelijk en trouw. In het evangelie brengt Jezus het huwelijk terug naar Gods oorspronkelijke bedoeling: twee mensen die zich aan elkaar hechten en geroepen zijn om trouw te blijven aan het verbond dat zij met elkaar zijn aangegaan. Hij legt de lat hoog en maakt duidelijk dat liefde meer is dan een gevoel van het moment. Liefde vraagt om verbondenheid, om trouw, om een hart dat zich niet zomaar van de ander afkeert wanneer het moeilijk wordt. Toch wil ik vandaag samen met jullie vooral stilstaan bij de eerste lezing, waar eveneens over een huwelijk wordt gesproken, maar dan als beeld voor de verhouding tussen God en zijn volk. Ezechiël 16 is een lang en bijzonder scherp hoofdstuk. De profeet vertelt de geschiedenis van Jeruzalem in de vorm van een huwel...

Voorbij onze boekhouding Tekst overweging: Kris Het evangelie van vandaag sluit rechtstreeks aan bij dat van gisteren. Daar hoorden we Jezus spreken over wat we kunnen doen wanneer een broeder of zuster tegen ons zondigt: eerst naar hem of haar toegaan, vervolgens eventueel anderen erbij betrekken, en proberen de gemeenschap te herstellen. Vandaag komt Petrus daarop terug met een heel begrijpelijke vraag: ‘Heer, als mijn broeder of zuster tegen mij zondigt, hoe vaak moet ik dan vergeving schenken?’ Petrus stelt zelf zevenmaal voor. Dat is bepaald niet weinig. In de Bijbel staat het getal zeven vaak voor volheid of voltooiing. Petrus lijkt dus behoorlijk ruimhartig te denken. Toch antwoordt Jezus: ‘Niet tot zevenmaal toe, maar tot zeventig maal zeven.’ Daarmee bedoelt Hij natuurlijk niet dat we vanaf nu tot 490 moeten tellen. Wie bij de 491ste keer besluit dat het nu wel genoeg geweest is, heeft Jezus niet begrepen. Jezus wil het telraam uit onze handen nemen. Vergeving laat zich ni...

Tussen breuk en herstel Tekst overweging: Kris Zowel de eerste lezing als het evangelie van vandaag zijn de moeite waard om ter harte te nemen. Wat opvalt, is dat in beide lezingen weer schurende zaken staan. Bijzonder in de eerste lezing, met haar harde beelden van oordeel en vernietiging. Het zou de moeite lonen om daar dieper op in te gaan, maar dat bewaren we voor een andere keer. Aarzel echter niet om zelf met die tekst aan de slag te gaan. Bid ermee, ga ermee de stilte in, verdiep je erin, zoek erover op. Vandaag richten we ons op het evangelie. Daar stelt Jezus – en geef toe, ook dat schuurt weer wat – dat wanneer iemand, na verschillende pogingen tot gesprek, niet wil luisteren, we hem mogen beschouwen als een heiden of een tollenaar . Wat moeten we daar nu weer mee? Laten we eerst de stappen bekijken die Jezus voorstelt, alvorens op die moeilijke woorden verder in te gaan. Wanneer iemand ons pijn heeft gedaan of verkeerd heeft gehandeld, vraagt Jezus dat we naar die perso...

Je laten lezen door de Schrift Tekst overweging: Kris In de eerste lezing van vandaag krijgt de profeet Ezechiël een merkwaardige opdracht. God reikt hem een boekrol aan en zegt: “Mensenkind, eet op wat je wordt voorgehouden.” Op die rol staan klaagliederen, gezucht en gesteun. Het is dus geen gemakkelijke of aangename boodschap die Ezechiël zal moeten brengen. Toch eet hij de rol op en merkt hij dat ze in zijn mond zo zoet is als honing. Pas daarna klinkt de opdracht: “Ga naar de Israëlieten en breng hun mijn woorden over.” Alvorens te verkondigen, moet hij eerst zelf eten. Alvorens Gods Woord aan anderen door te geven, moet hij het eerst in zich opnemen. Het mag niet aan de buitenkant blijven, alsof hij alleen maar een boodschap overbrengt die eigenlijk niets met hemzelf te maken heeft. Het Woord moet door hem heen gaan, in hem wonen, hem voeden en hem van binnenuit vormen. Pas dan kan hij spreken. Dit beeld leert ons veel over de manier waarop wij dagelijks de lezingen uit de S...