woensdag in week 20 door het jaar

Genade op elk uur

Tekst overweging: Kris

Vandaag vertelt Jezus ons de gelijkenis van de arbeiders in de wijngaard. Sommigen beginnen bij het ochtendgloren, anderen later op de dag en enkelen pas op het laatste uur. Wanneer ’s avonds het loon wordt uitbetaald, krijgen ze allemaal hetzelfde: één denarie. De arbeiders van het eerste uur hebben daar moeite mee: zij hebben immers de hele dag gewerkt, onder de brandende zon. Juist in die ergernis laat Jezus iets zien van het koninkrijk van God.

Opvallend is de houding van de eigenaar. Hij gaat bij het ochtendgloren naar buiten om arbeiders te zoeken. Later doet hij dat opnieuw, rond de middag nog eens, in de namiddag opnieuw en zelfs wanneer de werkdag bijna voorbij is. De eigenaar blijft naar buiten gaan. Hij blijft mensen zoeken voor zijn wijngaard.

Wanneer hij op het laatste uur mensen ziet staan, vraagt hij waarom zij daar zonder werk zijn gebleven. Hun antwoord is veelzeggend: ‘Niemand heeft ons ingehuurd.’ Er staat niet dat zij niet wilden werken. Niemand had hen gevraagd. En juist naar hen gaat de eigenaar op zoek.

Hun situatie doet denken aan mensen die ook vandaag het gevoel hebben dat niemand op hen wacht of dat ze niet meetellen. Sommigen blijven misschien op de achtergrond uit schaamte, door wat in hun leven is gebeurd, vanuit een gevoel van minderwaardigheid of met de gedachte: ik hoor er toch niet bij. Anderen worden nauwelijks gezien, laat staan aangesproken of gevraagd, omdat ze oud of ziek zijn, arm zijn, moeilijk meekunnen, anders zijn of omdat hun levensverhaal niet netjes past binnen wat wij als christenen verwachten. Juist zulke mensen dreigen gemakkelijk onzichtbaar te worden. God gaat hen niet uit de weg. Integendeel, Hij ziet hen, gaat naar hen toe en spreekt hen aan. Mag de Kerk hierin een opdracht horen? Niet alleen wachten tot mensen naar haar toe komen, maar zelf naar buiten gaan, luisteren naar wie weinig wordt gehoord en plaats maken voor wie gemakkelijk uit de boot valt.

We mogen niemand afschrijven omdat het leven al ver gevorderd is, kansen gemist werden of iemand lange tijd ver van God heeft geleefd. God schrijft niemand af. Bij Hem bestaat er geen uur waarop Hij zegt: nu is het te laat. Hij blijft uitnodigen: ‘Ga ook jij naar mijn wijngaard.’

Maar de gelijkenis leert ons ook nog iets anders. De arbeiders van het eerste uur ontvangen niet te weinig. Hun onvrede begint wanneer zij zien wat de anderen krijgen. Vanaf dat moment vergelijken ze zichzelf met de laatkomers.

Dat mechanisme kennen wij misschien beter dan we toegeven. We kunnen dankbaar zijn, totdat we merken dat een ander evenveel aandacht krijgt, opnieuw een kans ontvangt, vergeving vindt of welkom wordt geheten terwijl wij vinden dat die ander daar minder voor gedaan heeft. Ook in het geloof kan die vergelijking binnensluipen: ik probeer al zoveel jaren trouw te leven, ik bid, ik zet mij in – en die ander? Voor we het beseffen, wordt dankbaarheid een aanspraak.

En dan die indringende vraag: ‘Ben je jaloers omdat ik goed ben?’

Jezus haalt met deze gelijkenis onze hele boekhouding van verdienste en aanspraak onderuit. Gods genade laat zich niet verdelen volgens een rangorde van verdiensten. Niemand kan tegenover God zeggen dat hij vanwege zijn trouw meer recht heeft op Gods goedheid dan een ander. Onze trouw doet er wel toe, maar zij geeft ons geen hogere plaats van waaruit wij over anderen kunnen oordelen.

En let op: laten we onszelf niet te snel bij de arbeiders van het eerste uur rekenen. Misschien denken we dat we al lang in Gods wijngaard bezig zijn, terwijl we toch vaak onze eigen belangen, maatstaven en oordelen hebben gevolgd. Zelfs wie al lang gelooft, bidt en zich inzet, kan nog veel moeten leren over Gods goedheid. Lang in de wijngaard werken betekent nog niet dat we het hart van de eigenaar hebben leren kennen. Ook wij moeten ons telkens opnieuw door Hem laten vinden en roepen.

Een vraag die vanuit dit evangelie tot ons komt, is: kunnen wij werkelijk blij zijn wanneer Gods goedheid iemand bereikt van wie wij dat niet verwacht hadden? Iemand die laat kwam, een andere weg heeft afgelegd of volgens onze maatstaven weinig kan voorleggen?

Gods goedheid volgt niet onze berekeningen. Hij blijft naar buiten gaan. Hij blijft zoeken. Hij blijft roepen. Van het eerste uur tot het laatste.

Voor Gods genade is het nooit te laat.

Laten we bidden

Heer,
bevrijd ons van vergelijken en oordelen,
van de gedachte dat wij meer verdienen dan een ander.
Leer ons leven van uw genade
en blij te zijn wanneer uw goedheid
ook anderen ten deel valt.
In uw naam.
Amen.

Geliefde mensen, laten we elkaar ontmoeten zonder elkaar te wegen of te vergelijken, dankbaar om de goedheid die ieder van ons ontvangt.
Een mooie woensdag,
kris

---

Om mee op weg te gaan

God blijft mensen zoeken, ook wanneer anderen hen allang uit het oog verloren zijn. Zijn er mensen aan wie jij denkt en van wie je zegt: ik ga hen aanspreken?