maandag in week 23 door het jaar

Geen moeilijke vraag, of toch?

Tekst overweging: Ricky Rieter

Beste vrienden,
Jezus stelt regelmatig vragen waarmee Hij vooral de schriftgeleerden en de farizeeën een moeilijkheid voorlegt waar ze niet direct raad mee weten. Soms willen ze Hem betrappen op een fout, maar andere keren, zoals vandaag, geeft Hij hen eerst de ruimte om over iets na te denken. Het is provocerend wat Hij hen vraagt. Hij kent hun gedachten. Hij weet dat ze al lange tijd proberen Hem te kunnen betrappen op, in hun ogen, onjuist gedrag, zelfs wetsovertreding.

In de synagoge zijn uiteraard meer mensen voor het vieren van de sabbat en voor onderricht. Er is onder andere een man met een misvormde hand. De Schriftgeleerden en de farizeeën denken dat hij dit mankement uit straf heeft gekregen en zullen hem daarom minachten.

Jezus laat de man met de misvormde hand naar voren komen.

Vervolgens zegt Hij tegen zijn kritisch publiek: Ik vraag u of men op sabbat goed mag doen of kwaad, of men een leven mag redden of verloren laten gaan. Jezus kijkt hen een voor een aan, maar niemand antwoordt Hem. Dan vraagt Hij aan de man om zijn hand uit te steken. De man wil natuurlijk graag genezen en steekt zijn hand uit. En wat hij zo verlangde, gebeurt.

Goed doen of kwaad? Van welk mens zou je verwachten dat er iemand kwaad zou prefereren boven goed, en dan bovendien nog wel op zo’n heilige dag?

Een paar dagen geleden kwam dat onderwerp ook voor in de liturgie. We baden vrijdag in psalm 37, vers 27: Mijd het kwade, doe het goede. Er is maar één antwoord op: natuurlijk is het beter goed te doen dan kwaad, maar dit is koren op de molen van de schriftgeleerden en farizeeën. Zij geven regelmatig de indruk dat de uitleg van wat in de Bijbel staat speciaal door hen het best begrepen is, en zo maken ze er allerlei extra regels bij. Ze bewaken het gedrag van Jezus. Dat is al iets heel kwaads. Ze verheffen zich boven Jezus, zijn woedend en talmen niet om juist op die heilige dag er zich over op te winden dat Jezus de Wet overschreden heeft. Het is juist deze selecte groep mensen die vandaag meer kwaad doet dan goed. Dat lijken ze niet door te hebben.

De sabbat is de rustdag, waarop ook de farizeeën en schriftgeleerden dichter zouden mogen staan bij de werkelijke bedoeling van hetgeen Mozes op de berg heeft voorgeschreven. Rust zou er moeten zijn en eerbied voor het Woord, maar zij veroorzaken grote onrust. In Genesis 2, 2-3 staat het duidelijk: Op de zevende dag had God zijn werk voltooid. Op de zevende dag rustte Hij van het werk dat Hij gedaan had. God zegende en heiligde die, want op die dag rustte Hij van heel zijn scheppingswerk.

Regels om je aan te houden: God liefhebben en de naaste liefhebben, daar hangt alles mee samen. Dat is de kern van waaruit we leven. Dat geldt niet alleen voor de sabbat. De joden vieren de sabbat, de zevende dag van de week. De christenen vieren de zondag als de heiligste dag. (Toch vreemd dat dit niet parallel loopt, maar in zich bedoelen we hetzelfde.) Ruimte maken voor God door in stilte je innerlijk weer een update te geven. Dat zal door iedereen anders ingevuld worden. Het kan met een kerkbezoek zijn, maar ook op andere manieren. Bijvoorbeeld met stille meditatie rond de teksten van de liturgie. Of door de natuur in te gaan, naar een stille plek, of om naar muziek te luisteren die je wezenlijk raakt.

De praktijk van onze levens is waarschijnlijk anders. Juist in weekenden zijn er vele activiteiten die in zich ook de moeite waard zijn en waar publiek voor verwacht wordt. Het zijn activiteiten die niet goed op werkdagen ingevuld kunnen worden, omdat er dan inderdaad gewerkt moet worden.

Iedereen zal zelf moeten zoeken hoe het is om de sabbat of de zondag niet zomaar op te laten gaan in die activiteiten. Waar er een verlangen in je leeft, daar kun je ruimte voor maken. Niet in de zin van het spreekwoord: ‘Waar een wil is, is een weg.’ Het betreft niet zozeer dat je iets op moet pakken, maar wel dat je je verlangen mag beluisteren, want het is niet iets wat ‘moet’, maar iets waartoe we allemaal geroepen zijn. Geen regeltje van gaan maken: Ik moet dit doen, máár ik verlang dit vanuit mijn diepste bronnen. Vanuit die innerlijke ruimte zal zeker het verlangen ontstaan om goede dingen te doen, om zuiverder te leven, om eer te geven aan Wie alle eer toekomt.

Officieel kennen we het antwoord wel op die vraag die Jezus stelt, maar in de praktijk van onze ‘vrije dag’ roept het misschien toch ook soms vragen op: familiebezoek, een happening die we niet voorbij willen laten gaan, dat boeiende boek uitlezen, en noem zelf maar op waar je voor kiezen wilt, en of dan de RUST in Hem toch soms in de knel zou kunnen komen, is een voorzichtige vraag aan mijzelf en aan jullie.

Laten we bidden

U bent een God die zich niet verheugt in het kwaad,
bij U is de misdaad niet welkom (ps 5, 5)

Er is vreugde bij allen die schuilen bij U,
eeuwige jubel omdat U hen beschermt,
wie uw naam beminnen juichen U toe! (ps 5, 12)

Vader, U die ons kent in onze zwakheid en kracht,
wij vragen U of U ons wakker wilt maken
als wij soms ingedommeld zijn.
Wees aanwezig in ons verlangen,
door Jezus, en door uw beider Geest.
Amen

Goede vrienden, mogen we altijd open blijven staan voor de stille oproep om consequent te kiezen voor het goede, het mooie, het ware, deze maandag en al onze dagen.
Ricky

---

Om nog eens over na te denken

De vakanties zijn ongeveer voorbij. Is het voor ons mogelijk om zelf te bewaken hoe we omgaan met de eeuwige roep in ons binnenste, of nemen we daar een aantal weken ook vakantie voor?