vrijdag in week 18 door het jaar

Wat het verhaal van Nineve ons leert

Tekst overweging: Kris

De eerste lezing van vandaag doet ons denken aan het verhaal van de profeet Jona (Jona 3,1-10). We bevinden ons in de tijd van het machtige Assyrische rijk, ongeveer in de achtste eeuw vóór Christus. God stuurde Jona naar Nineve, de grote hoofdstad van dat rijk, om de inwoners tot bekering op te roepen. Volgens het Bijbelverhaal geloofden koning en volk zijn woorden. Er werd een algemene vasten afgekondigd, iedereen hulde zich in een boetekleed en men keerde zich af van het kwaad. God zag hun ommekeer en zag af van het onheil dat Hij had aangekondigd. We kennen dat verhaal.

Ongeveer een eeuw later klinkt in de lezing van vandaag een heel ander geluid. Nineve zal toch ten onder gaan. Het verloor zijn trouw en liet zich opnieuw leiden door hebzucht, agressie en machtswellust. Wat dit verhaal ons leert, is dat bekering nooit een eindpunt is dat wij ooit bereiken. Wat eens nieuw was geworden in Nineve, was opnieuw verduisterd geraakt. Dat is niet alleen het verhaal van een stad. Het is ook het verhaal van een mensenhart.

Ook wij beginnen soms opnieuw met de beste bedoelingen. Wij willen weer van harte vergeven, geduldiger zijn, eerlijker leven en meer ruimte maken voor God. Maar onderweg kunnen we ongemerkt afdwalen. Niet met grote stappen, maar in kleine keuzes. Een beetje bitterheid, wat meer zelfgerichtheid, een woord dat kwetst, een houding die verhardt. Zo kan een mens langzaam verwijderd raken van de weg van bekering die hij ooit met overtuiging was ingeslagen.

Als allen die ooit in Lourdes hun leven opnieuw, doorheen Maria, aan God hebben toevertrouwd, daar ook in het dagelijkse leven trouw aan waren gebleven. Als allen die in Medjugorje, samen met tienduizenden andere bedevaarders, besloten om meer te bidden, de eucharistie inniger te vieren en meer vanuit het evangelie te leven, daarin waren blijven volharden. Als allen die een biechtstoel verlieten met het oprechte voornemen een nieuw begin te maken, dat voornemen ook in het dagelijkse leven hadden volgehouden. Als alle jongeren die in Taizé Gods stilte hadden leren kennen, die stilte ook thuis een plaats hadden gegeven. Als al die jonge mensen die zich tijdens de Wereldjongerendagen door Christus hadden laten raken, Hem ook nadien trouw waren blijven volgen, met hetzelfde enthousiasme waarmee zij daar hun geloof hadden beleefd. Hoe zou de Kerk stralen. Hoe anders zou onze wereld eruitzien. Hoeveel nieuwe inzet zouden we zien in onze parochies. Hoeveel meer aandacht zou er zijn voor armen en kwetsbaren.

En toch ligt daar niet het zwaartepunt van de eerste lezing van vandaag. De Bijbel wil ons niet ontmoedigen wanneer wij vervallen in lauwheid of ontrouw. Integendeel. Hij nodigt ons uit om telkens opnieuw terug te keren. Trouw betekent niet dat wij nooit vallen. Trouw betekent dat wij telkens opnieuw naar God terugkeren. Dat is misschien wel de mooiste vorm van trouw die er bestaat. Niet onze volmaaktheid, maar onze bereidheid om ons telkens opnieuw door God te laten vinden.

God verlangt naar onze terugkeer. Zijn barmhartigheid is altijd sneller dan onze bekering. Nog vóór wij de moed hebben verzameld om opnieuw naar Hem toe te gaan, staat Hij al naar ons uit te kijken. Dat is de God die wij in heel de Schrift ontmoeten. De Vader die de verloren zoon tegemoet loopt. De Goede Herder die het ene verloren schaap blijft zoeken. De Heer die Petrus na zijn verloochening niet afwijst, maar opnieuw vertrouwen schenkt. God wordt nooit moe om zijn kinderen nieuwe kansen te geven.

De eerste lezing laat ook nog iets anders zien. Het kwaad draagt zijn eigen ondergang in zich en sleurt velen daarin mee. Dat is het tragische van het kwaad. Als we kijken naar de oorlogen die deze wereld teisteren, kan geweld dan wel sterk lijken, maar een feit is dat het talloze mensenlevens vernietigt en haat zaait die nog jarenlang blijft nazinderen. Uiteindelijk, en dat leert het verhaal van Nineve ons vandaag, vernietigt het kwaad ook zichzelf. Het kwaad is in wezen destructief. Het kwaad vernietigt niet alleen de ander, maar ook degene die het koestert. Dat zien wij op wereldvlak, maar wij zien het ook dichter bij huis. Wie blijft vasthouden aan wraak, machtswellust of opgeslagen bitterheid, beschadigt uiteindelijk niet alleen anderen, maar ook zichzelf. We mogen gerust zeggen dat het kwaad langzaam maar zeker voert naar leegte en dood.

Onheilsprofeten moeten we niet worden. Maar we mogen het kwaad in de wereld wel onder ogen zien, zoals het ook goed is eerlijk naar de kwade neigingen in onszelf te kijken. Laten we dit maar beschouwen als een vrucht van de Geest, die ons steeds opnieuw in beweging wil zetten richting God. God wil niet de ondergang van de zondaar, maar dat hij terugkeert en leeft. Daarin ligt misschien wel zijn diepste vreugde (vgl. Lc. 15,7).

Laten we bidden

Heer,
wanneer wij van uw weg afdwalen,
geef ons dan de moed
om telkens opnieuw naar U terug te keren.
Bewaar ons hart in uw liefde
en maak ons trouw aan het nieuwe begin
dat U ons steeds weer schenkt.
Amen.

Geliefde mensen, moge Gods barmhartigheid onze diepste thuis zijn.
Een vredevolle vrijdag,
kris

---

Om mee op weg te gaan

Trouw betekent niet dat wij nooit vallen. Trouw betekent dat wij telkens opnieuw naar God terugkeren. Waar merk ik dat God mij opnieuw roept?