maandag in week 20 door het jaar

Wie is God en wie is de mens ?

Tekst overweging: Ricky Rieter

Beste vrienden, als we naar de lezingen van vandaag kijken, worden we er niet zo vrolijk van. Hoe kunnen we ons verplaatsen in het verhaal over Ezechiël, die een moeilijke opdracht krijgt van God? Hij heeft geleerd om Gods opdrachten uit te voeren zoals die gegeven worden. Wat hij, een mensenkind, moet uitspreken, zou een teken moeten worden voor het zondige volk dat, in tegenstelling tot Ezechiël, leefde alsof er geen God bestond.

Mensenkind, door een plotselinge slag zal Ik het liefste wat je hebt van je wegnemen. Je mag daar niet om rouwen of treuren en je tranen niet laten vloeien. Klaag in stilte, rouw niet om de dode.

Zo gaat het nog even door.

Wat de tekst vandaag moeilijk maakt, is vooral het feit dat God hem wel vreemde dingen laat uitspreken, die Ezechiël vervolgens exact moet doorgeven. Het bijzondere is dat Ezechiël dit doet zoals het hem gevraagd is. Zijn vrouw is juist gestorven en hij mag niet rouwen. Ezechiël hield heel veel van zijn vrouw. Het vreemde is dat hij geen vragen stelt en helemaal niet protesteert, dat hij bijvoorbeeld nu onmogelijk niet zou kunnen rouwen. Zijn vrouw is plotseling gestorven, zijn lieve vrouw. Hij mag, binnen dit verhaal, nu niet stoppen met Gods boodschap over te brengen aan het volk. Hij gaat er wel mee door. En het volk mag ook niet rouwen om Jeruzalem en de tempel, die tegelijkertijd verwoest worden.

Misschien zit op dit punt de klik die we niet zomaar kunnen maken. Wij zijn ook die mensen die bij heel persoonlijke pijnen niet in staat zijn om ons bijvoorbeeld in te zetten voor andere dingen, niet voor politieke kwesties, niet voor religieuze kwesties, niet voor zorg voor het milieu, enzovoort. En toch gaat het leven door.

In de Bijbel, maar ook in onze levens, gebeuren er regelmatig dingen die we niet kunnen begrijpen. Het is uiteraard geheel aan God wat Hij vragen kan. Aan een volk of aan een mens. We hoeven daar geen oordelende conclusies uit te trekken. Dat doet Ezechiël ook niet. God spreekt zich uit en hij gehoorzaamt.

God is de grote Mysterieuze die onze ‘kritiek’ of vragen niet nodig heeft. Hij is die Hij Is. Dat is immers ook zijn naam. Hij mag zijn wie en hoe Hij is. Wij moeten er met ons oordeel, onze kijk op Hem, vanaf blijven. En gewoon doorgaan met wat van ons op dit moment gevraagd wordt. Wij hoeven niet alles te begrijpen.

Het lijkt erop dat God op menselijke wijze heel verdrietig is omwille van het volk dat maar steeds niet wil luisteren naar Hem en ook niet naar Ezechiël.

Dit verhaal moet een teken zijn voor het volk. Geen enkel ritueel wordt Ezechiël en het volk toegestaan. ‘Gewoon’ doorgaan met het leven.

Ezechiël stelt geen vraag, is gehoorzaam, rouwt niet over zijn vrouw. God lijkt hem daar geen ruimte voor te geven. Logisch is het dat het volk om uitleg vraagt.

Soms zou je willen dat er een duidelijker verklaring is voor nare dingen die er gebeuren.

Goed lezend in omringende teksten kun je ontdekken dat dit verhaal te maken heeft met de gelijktijdige gebeurtenis van de ondergang van Jeruzalem en de tempel, dus is het verhaal een beeldverhaal. Die tempel en Jeruzalem zijn ook het dierbaarste bezit van Gods volk, zoals de vrouw van Ezechiël het dierbaarste ‘bezit’ is van Ezechiël. Hij hield veel van haar. Wat ik eruit begrijp, is dat dit gebeuren geheel aanschouwelijk is gemaakt. Het sterven van Ezechiëls vrouw en het ‘sterven’ van Jeruzalem en de tempel. Ook het volk mag niet rouwen. Ik zie het als beeldtaal waarvan in de Bijbel regelmatig gebruik wordt gemaakt.

Nee, ik geloof niet dat onze God ineens een heel strenge God is die dierbare mensen expres laat sterven zonder erbarmen.

Mijn plannen zijn niet jullie plannen, en mijn wegen zijn niet jullie wegen – spreekt de Heer. Want zo hoog als de hemel is boven de aarde, zo ver gaan mijn wegen jullie wegen te boven en mijn plannen jullie plannen (Jesaja 55, 8-9).

Laten we eens kijken naar eigen ervaringen die ‘niet te volgen zijn’, onbegrijpelijk voor ons kleine verstand. Dingen die in ons leven gebeurd zijn zonder dat we dit zelf gepland hadden. Moeilijke ontwikkelingen. Je hoort dat mensen zich vaak afvragen waarom God dit allemaal toelaat. Begrijpelijk, maar we mogen God nooit de ‘schuld’ geven van dingen die gebeuren. God is soeverein. Het zijn menselijke gedachten om er op deze manier over te praten, maar laten we proberen God erbuiten te laten. God is kwetsbaar, even kwetsbaar als wij. Hij lijdt mee met zijn volk, lijdt mee met ons.

De kwetsbaarheid van God die de mens uit liefde geschapen heeft en de mensheid geroepen heeft om te leven, de pijn van God dat het toch vaak weer verkeerd gaat, die pijn van God, wordt in dit verhaal gecombineerd met de persoonlijke gebeurtenis in het leven van Ezechiël, alsof het eenzelfde soort drama is.

(Met respect voor rouwenden geschreven. Zit niet in over dit beeldverhaal.)

Laten we bidden om inzicht

Goede en barmhartige God,
leer ons onderscheiden dat menselijke normen niet gelden als we over U spreken. De wereld zit vreemd in elkaar. Veel dingen begrijpen we niet. Vorm ons om tot mensen met een open mind, zonder oordeel.
En laten we bidden, in eenheid met Jezus zelf en met heel de Kerk, waartoe we allemaal willen behoren. Dit als mensen die zich overgeven en toelaten wat er gebeurt. Uiteindelijk willen we als gemeenschap van mensen steeds in meer verbondenheid leven met onze God en met alle mensen.
Groei in ons door Jezus, uw Zoon en onze Heer en Broeder.
Amen

Beste vrienden, moge deze maandag ons hart een beetje verlicht worden bij alles wat we niet echt kunnen begrijpen, en mogen we daar vrede mee hebben.
Ricky

---

Om mee te nemen voor onderweg

De vragen die we niet op kunnen lossen, en hoe we daar in de loop van de tijden mee om zijn gegaan. En hoe ze, al of niet, tot een goede weg zijn mogen uitgroeien.