maandag in week 16 door het jaar

Geen teken, of een wereld vol tekenen?

Tekst overweging: Ricky Rieter

Goede vrienden,
vandaag beginnen we halverwege het Jonaverhaal om de samenhang te begrijpen met de tekst uit het evangelie van deze dag. Laat je verbeeldingskracht maar werken. We zitten in de buik van de grote vis en horen hoe Jona aan het bidden is. Al drie dagen zit hij daar. Is er uitkomst, heeft hij er spijt van dat hij zijn opdracht ontliep? Zit er nog perspectief in zijn leven? Let op de laatste woorden uit zijn gebed. Uit nood geboren – dat zeker – maar toch op dit moment tot geloof gebracht:

Maar ik zal mijn stem in dank verheffen en U offers brengen; mijn geloften los ik in, het is de Heer die redt.

Ja, Jona krijgt een nieuwe kans, zoals wij allemaal. Na drie dagen heeft de grote vis hem uitgespuwd, en komt hij opnieuw in Nineve, de verdorven stad die hij tot bekering op moest roepen. Oorspronkelijk wilde hij dat niet, maar nu zal hij het toch doen, al kan hij nauwelijks geloven dat dit lukt. Maar warempel: de inwoners van Nineve luisteren naar hem, doen boete en bekeren zich.

Naar schatting leefde Jezus enkele honderden jaren nadat dit verhaal geschreven is. Matteüs kent het en past dit toe, via een gesprek tussen Jezus en de schriftgeleerden. Matteüs heeft Jezus nog gekend, is volgeling van Hem geworden, en weet hoe het met Hem afgelopen is: de kruisiging, het sterven, waarna Jezus verrezen is: op de derde dag.

Uniek hoe deze joodse evangelist dit verhaal in de mond van Jezus legt. Hij weet hoe Jezus regelmatig met de schriftgeleerden gesprekken voert. Jezus laat zich echter nooit door hen bepalen. Die schriftgeleerden kunnen zijn antwoorden nooit vatten en vragen ook nu weer om een teken. Jezus moet overtuigende bewijzen tonen voor zijn gedrag en zijn woorden. Dat wil Jezus niet. Hij heeft door zijn liefde al zoveel tekenen gegeven, maar hun ongeloof blijft.

'Meester, we zouden graag een teken van U zien.' Hij antwoordde: ‘Dit is een verdorven en trouweloze generatie. Ze verlangt een teken, maar zal geen ander teken krijgen dan dat van de profeet Jona. Want zoals Jona drie dagen en drie nachten in de buik van een grote vis zat, zo zal de Mensenzoon drie dagen en drie nachten in het binnenste van de aarde verblijven…’ (en uit de ‘dood’ opstaan als de Levende, maar dat vertelt Hij er niet bij). Dat heeft zich op dat moment nog niet voltrokken, toen dit gesprek plaatsvond.

Wel gaat Jezus terug naar het verhaal van de bekeerde Ninevieten die dit huidige trouweloze geslacht zullen veroordelen. Matteüs schrijft nog: 'en hier ziet u iemand die meer is dan Jona.'

Waaruit dat ‘meer’ bestaat, willen/of kunnen ze niet begrijpen. Ze blijven zitten met die vreemde spreuk ‘en hier ziet u iemand die meer is dan Jona.’ Wat heeft Jezus met Jona te maken en hoe kan Hij meer zijn dan de profeet?

Een ander teken zal hun niet gegeven worden. Wie is die Jezus toch? Waar haalt Hij die overmacht die Hij telkens vertoont, vandaan? En wat beweert Hij zo stellig?

Hoe zit het met onszelf? Scharen we onszelf soms ook bij degenen die het niet begrijpen? Zouden we ook wel eens meer tekenen willen zien, maar komen die niet? Wat is voor jou een teken van zijn liefde voor jou en voor de wereld? Durf je erin te geloven dat Hij jouw zekerheid is, ook als er nare dingen gebeuren in je leven? Of ben je ongerust over je eigen onvermogen om in Hem te geloven? Je bent immers een mens met zwakheden, ook in geloof. Dat dobbert soms als de golven, omhoog, omlaag. En de tekenen, zie je die weleens, en durf je erin te geloven? Kun je geloven in de ‘nieuwe hemel en de nieuwe aarde’ waar Johannes over spreekt?

Laten we bidden

Heer Jezus,
wij zijn dankbaar voor ons leven, maar af en toe bekruipen ons vragen of alles wat we over U geleerd hebben, ook werkelijk in vervulling zal gaan. Help ons geloven, ook als het moeilijk is, ook als we niet altijd de tekenen zien die er zijn. Leer ons ontvankelijk te zijn met lichaam en geest, open voor kleine tekenen die tot ons komen via anderen, of via een gedachte of een droom, of een gebaar van vrienden. Of soms in ons gebed als we alleen maar bij U rusten. Wees onze Middelaar en onze Weg ten leven.
Amen

Beste vrienden, laten we het slotvers van psalm 50 nog eens door ons heen laten gaan: 'Wie een dankoffer brengt, geeft Mij alle eer, wie zo zijn weg gaat, zal zien dat God redt.' Het is een zin die krachtiger wordt in de herhaling. Je zou het op deze maandag eens kunnen proberen door de zin vaak te herhalen.
Ricky

---

Om nog eens over na te denken

Houd je van symbolische verhalen, zoals dat van Jona, of moet alles kloppen zoals het in je hoofd zit, ben je soms met een verhaal te ‘rekenkundig’ bezig?

In dit verhaal worden tijden door elkaar gehusseld: de tijd waarin het verhaal van Jona speelt en de tijd waarin Jezus leeft. Eigenlijk ‘kunnen’ er dingen niet, raak je daarvan in de war, of durf je de symboliek te zien, en verder: durf je bepaalde elementen ook op je eigen leven te betrekken?