23 juli - H. Birgitta, patrones van Europa

De Wijnbouwer van het hart

Tekst overweging: Kris

Wie ooit een wijnstok heeft zien snoeien, vraagt zich misschien af wat de wijnbouwer bezielt. Bijna alle ranken worden weggeknipt. Wat overblijft, oogt kaal, kwetsbaar en haast levenloos. Toch weet elke wijnbouwer dat dit geen daad van vernieling is, maar van zorg. Een wijnstok die niet gesnoeid wordt, zal wel veel bladeren en lange scheuten voortbrengen, maar weinig goede druiven. De kracht van de plant gaat dan verloren in wat uiteindelijk geen vrucht draagt. Daarom kiest de wijnbouwer zorgvuldig welke ranken mogen blijven. Hij snoeit niet om de wijnstok kleiner te maken, maar om hem vruchtbaarder te laten worden. Jezus gebruikt dit beeld in het evangelie van vandaag om duidelijk te maken dat ook ons geloofsleven soms gesnoeid moet worden, niet om ons iets af te nemen, maar om ons dichter bij Hem te brengen en meer vrucht te laten dragen.

Maar dan rijst een belangrijke vraag. Hoe snoeit de Heer ons vandaag? Hoe zuivert Hij ons leven? Dat snoeien gebeurt meestal niet op een zichtbare manier. Veel vaker voltrekt het zich in de stilte van ons hart. Zoals we weten spreekt de heilige Ignatius van Loyola over wat hij 'de onderscheiding van de geesten' noemt. Hij leert ons aandachtig te luisteren naar de bewegingen die zich diep in ons afspelen. Dat vraagt om stilte: een stil verwijlen bij de Geest, die ons gaandeweg laat aanvoelen waar de Heer in ons hart aan het werk is. Juist daar kan de Heer bezig zijn met een werk van zuivering. Niet om ons kleiner te maken, maar om ons vrijer te maken voor Hem. De Heer snoeit nooit om te snoeien, maar opdat zijn leven des te vrijer door ons heen kan stromen.

Misschien herkennen we dat in ons gebedsleven. Er zijn momenten waarop het gebed dor aanvoelt. We worden voortdurend afgeleid. We vervelen ons. We ervaren geen troost. We voelen Gods nabijheid niet. Al te snel besluiten we dan dat we slecht bidden of dat er iets mis is met onszelf. Maar misschien stelt de Heer ons juist een diepere vraag. Bidden wij vooral vanuit ons eigen verlangen om iets te ervaren, iets te voelen of iets te bereiken? Of leren wij stilaan bidden vanuit een eenvoudig vertrouwen, ook wanneer alle gevoelens wegvallen? Misschien moeten inderdaad enkele ranken gesnoeid worden. Misschien wil de Heer ons losmaken van een prestatiegericht geloof, zodat wij steeds meer leren bidden in de Geest en niet vanuit ons eigen kleine ik.

Hetzelfde kan gebeuren in onze manier van liefhebben. Ook onze liefde is niet altijd zo zuiver als wij zelf denken. Soms zoeken wij, heel onbewust, ook bevestiging, erkenning of dankbaarheid. Op zich zijn die dingen natuurlijk fijn, maar de vraag is wat de beweegreden van ons liefhebben is. Het gebeurt dat wij geven om iets terug te ontvangen. Bij die bewustwording komen we in een zekere innerlijke onrust terecht. Mogelijk is het de Heer die ons geweten wakker maakt. Het begint allemaal wat te schuren vanbinnen. Misschien is de Heer aan onze ranken aan het snoeien. Hij wil onze liefde zuiveren, zodat wij steeds meer leren beminnen zoals Hij bemint: vrij, belangeloos en zonder onszelf centraal te stellen.

Dat innerlijke schuren doet denken aan de woorden van Psalm 51, waar de psalmist spreekt over "een vermorzeld en gebroken hart" (Ps. 51,19). Niet een hart dat vernietigd wordt, maar een hart waarvan de harde buitenkant opengebroken wordt, zodat Gods genade werkelijk kan binnendringen. Het roept ook het Magnificat in herinnering, waar Maria zingt dat God "machtigen van hun troon haalt" (Lc. 1,52). Die machtigen bevinden zich niet alleen in de wereld om ons heen. Zij wonen ook in onszelf. Het is het trotse ik dat alles zelf wil kunnen, zelf wil bidden, zelf wil beminnen en zelf vrucht wil dragen. Juist dat ik wil de Heer van zijn troon halen, zodat Hijzelf meer ruimte krijgt.

De woorden van Paulus in de eerste lezing sluiten daar mooi op aan: "Ikzelf leef niet meer, maar Christus leeft in mij." Dat is uiteindelijk het doel van elke zuivering. Niet dat wij innerlijk zouden doodgaan, maar juist tot leven komen door Christus alle ruimte te geven in ons hart. Ons geloof wordt dan niet langer gedragen door eigen prestaties, gevoelens of verdiensten. We leven dan vanuit de verbondenheid met de ware Wijnstok. En juist daar, waar Christus in ons leeft, groeien Gods vruchten haast ongemerkt: liefde, vrede, zachtmoedigheid en hoop.

In onze zelfgave aan de Heer zullen we niet onszelf verliezen. Integendeel, we zullen ons diepste zelf vinden. We zullen onze ware identiteit ontdekken: geschapen naar Gods beeld en gelijkenis (vgl. Gen. 1,26-27).

Laat de Heer maar snoeien. En laten we vooral ook zelf tijd maken om in stilte te onderscheiden waar Hij in ons leven aan het snoeien is. Moge het ons steeds meer doen leven vanuit het leven van de Heer in ons.

Laten we bidden

Heer,
leer ons in de stilte onderscheiden
waar U in ons hart aan het werk zijt.
Snoei weg wat de groei
van uw leven in ons belemmert,
opdat U steeds meer in ons mag leven.
Amen.

Geliefde mensen, Geliefde mensen, mogen wij steeds meer ruimte geven aan het leven van Christus in ons.
Een toegewijde donderdag,
kris

---

Om mee op weg te gaan

Het geloof groeit niet door harder te proberen, maar door dieper verbonden te leven met Christus. Waar nodigt de Heer jou uit om minder jezelf en meer Hem te laten leven? Welke ranken vraagt Hij jou toe te vertrouwen aan zijn liefdevolle snoei?